Göç Hukuku · Türkiye
Türkiye'de Yabancılar için Çalışma İzni
Yabancıların Türkiye'de bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilmesi için, kural olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni alınması gerekir. Konu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve buna bağlı yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Biz, yabancı personel istihdam etmek isteyen şirketlere ve Türkiye'de çalışmak isteyen yabancılara; izin türünün belirlenmesi, işveren başvurusunun hazırlanması, uzatma işlemleri, muafiyet hâllerinin değerlendirilmesi ve ret kararlarına karşı hukuki yollar konusunda destek veriyoruz.
Çalışma izni kimin için gereklidir?
Türkiye'de bir işverene bağlı olarak çalışacak, kendi adına mesleki faaliyette bulunacak veya şirket ortağı ya da yöneticisi olarak fiilen görev yapacak yabancılar, kural olarak çalışma izni almak zorundadır. İzinsiz çalışma hâlinde hem yabancıya hem de işverene idari para cezası uygulanabilir; yabancı bakımından sınır dışı etme ve giriş yasağı da gündeme gelebilir.
Belirli faaliyetler ve kişiler için kanun ve yönetmelikte çalışma izni muafiyeti öngörülmüştür. Muafiyet kapsamındaki faaliyetlerde dahi, çoğu durumda muafiyetin Bakanlık sistemine kaydedilmesi gerekir.
Başvuru süreci ve işverenin rolü
Bağımlı çalışma izinlerinde başvuru, Türkiye'deki işveren tarafından Bakanlığa elektronik ortamda yapılır. Yabancı yurt dışındaysa önce bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna çalışma vizesi başvurusunda bulunur; işveren ise başvuruyu Türkiye'den çevrim içi olarak tamamlar. Yabancı Türkiye'de geçerli bir ikamet iznine sahipse, başvuru doğrudan Türkiye'den yapılabilir.
Bakanlık, başvuruyu işverenin durumu, yabancının niteliği, işin gerekleri ve iş gücü piyasasına ilişkin kriterler çerçevesinde değerlendirir. Bu nedenle işverenin şirket bilgileri, yabancının diploması ve iş tanımı arasındaki tutarlılık önem taşır.
- İşverenin vergi ve sicil bilgilerinin güncel olması
- Yabancının diploma ve mesleki belgelerinin onaylı ve tercümeli olması
- Yapılacak işin ve ücretin açıkça tanımlanması
- Bazı meslekler için ilgili kurumdan ön izin veya denklik alınması
Çalışma izni türleri
6735 sayılı Kanun, farklı durumlar için farklı izin türleri öngörür. Hangi türün uygun olduğu, yabancının Türkiye'deki geçmişine ve çalışma biçimine göre belirlenir.
- Süreli çalışma izni: belirli bir işverene bağlı çalışma için; ilk başvuruda kural olarak en fazla bir yıl süreyle verilir ve uzatılabilir
- Süresiz çalışma izni: uzun dönem ikamet izni sahipleri veya kanunda öngörülen süre boyunca kanuni çalışma izniyle çalışmış yabancılar için
- Bağımsız çalışma izni: kendi adına ve hesabına mesleki faaliyette bulunacak, eğitim ve mesleki deneyim bakımından şartları taşıyan yabancılar için
- Turkuaz Kart: kanunda sayılan nitelikleri taşıyan yabancılara verilen ve geçiş süresi sonunda süresiz hâle gelebilen özel bir izin
Çalışma izni ve ikamet izni ilişkisi
YUKK uyarınca geçerli bir çalışma izni ve kanun kapsamında verilen çalışma izni muafiyeti, ikamet izni yerine geçer. Bu nedenle çalışma izni alan yabancının ayrıca ikamet izni alması gerekmez. Ancak çalışma izninin sona ermesi veya iptali, Türkiye'de kalış hakkını da doğrudan etkiler.
İşten ayrılma, işveren değişikliği veya şirketin faaliyetinin sona ermesi gibi durumlarda, yabancının Türkiye'deki hukuki statüsü ayrıca değerlendirilmelidir. Biz bu geçişlerde hem işverenin hem de çalışanın yükümlülüklerini birlikte ele alıyoruz.
SSS
Sık sorulan sorular
Çalışma İzni hakkında genel bilgiler. Kendi durumunuzu kişisel bir görüşmede gizlilik içinde değerlendiririz.
Vize veya vize muafiyetiyle Türkiye'de bulunan bir yabancı adına, kural olarak doğrudan Türkiye'den çalışma izni başvurusu yapılamaz. Bu durumda başvurunun yabancının bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğu üzerinden başlatılması gerekir. Geçerli bir ikamet izni olan yabancılar için ise başvuru Türkiye'den yapılabilir. Somut durumun ve ikamet izninin türünün ayrıca incelenmesi önerilir.
Yalnızca pay sahibi olmak, kural olarak çalışma izni gerektirmez. Ancak yabancı ortak şirkette yönetici olarak görev yapacak veya fiilen çalışacaksa çalışma izni gerekebilir. Bu ayrım; şirketin türüne, yabancının görevine ve fiilî faaliyetine göre yapılır. Yanlış değerlendirme, hem şirket hem de yabancı için idari para cezası riskine yol açabilir.
Ret kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtirazın da reddedilmesi hâlinde, idare mahkemesinde iptal davası açma yolu açıktır. Ret gerekçesi çoğu zaman işverenin durumu, belgelerdeki eksiklikler veya kriterlerle ilgilidir. Gerekçeye göre itiraz, dava veya eksiklikler giderilerek yeni başvuru seçeneklerini değerlendiriyoruz.
İlgili konular