Ticaret Hukuku · Uyuşmazlık & Tahsilat
Ticari Davalar
Ticari ilişkilerden doğan uyuşmazlıklar, Türk hukukunda kendine özgü usul kurallarına tabidir. Hangi davanın ticari dava sayıldığı, hangi mahkemenin görevli olduğu ve dava açılmadan önce hangi adımların zorunlu olduğu, sürecin baştan doğru kurulmasını belirler. Biz, İstanbul ve Londra ofislerimizden Türk ve yabancı şirketlere, tacirlere ve bireylere asliye ticaret mahkemeleri önündeki davalarda hukuki destek veriyoruz. Bu sayfada ticari davaların kapsamını, ispat ve delil konularını, geçici hukuki koruma yollarını ve kanun yollarını genel hatlarıyla açıklıyoruz.
Ticari dava nedir, hangi mahkeme görevlidir?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.4, ticari davaları iki gruba ayırır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, TTK'da ve kanunda sayılan diğer düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır.
Ticari davalara kural olarak asliye ticaret mahkemeleri bakar; asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, davanın doğru mahkemede açılması süre ve maliyet bakımından önem taşır.
- Şirketler hukukundan doğan davalar (örneğin genel kurul kararlarının iptali, sorumluluk davaları)
- Ticari sözleşmelerden doğan alacak ve tazminat davaları
- Kambiyo senetlerinden doğan uyuşmazlıklar
- Haksız rekabet ve ticari işletmeye ilişkin uyuşmazlıklar
- Taşıma, sigorta ve acentelik ilişkilerinden doğan davalar
Dava öncesi hazırlık ve deliller
Ticari davalarda ispat ve deliller 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine tabidir. Sözleşmeler, yazışmalar, faturalar, irsaliyeler ve usulüne uygun tutulmuş ticari defterler, uyuşmazlığın ispatında belirleyici rol oynayabilir. Tarafların delillerini dilekçeler aşamasında eksiksiz bildirmesi gerekir; sonradan delil göstermek sınırlıdır.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması TTK m.5/A uyarınca dava şartıdır. Bu nedenle dava stratejisi, çoğu zaman arabuluculuk aşamasıyla birlikte planlanır. Tacirler arasında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunup bulunmadığı da dava öncesinde incelenmelidir.
Geçici hukuki koruma: ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz
Dava sürecinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya tamamen imkânsız hâle geleceği ya da ciddi bir zarar doğacağı endişesi varsa, HMK uyarınca ihtiyati tedbir talep edilebilir. Para alacakları bakımından ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) çerçevesinde ihtiyati haciz yoluna başvurulabilir.
Her iki yolda da talepte bulunan tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi beklenir ve mahkeme kural olarak teminat ister. Arabulucuya başvurulmuş olması, ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.
Kanun yolları: istinaf ve temyiz
İlk derece mahkemesi kararlarına karşı, kanunda belirlenen parasal sınırlar ve istisnalar saklı kalmak üzere, bölge adliye mahkemesine istinaf yoluyla başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise belirli koşullarda Yargıtay'a temyiz yolu açıktır.
Kanun yolu süreleri kısa ve hak düşürücü niteliktedir; parasal sınırlar ise her yıl yeniden belirlenir. Bu nedenle karar tebliğ edildiğinde, başvuru imkânının ve süresinin derhal değerlendirilmesi gerekir.
SSS
Sık sorulan sorular
Ticari Davalar hakkında genel bilgiler. Kendi durumunuzu kişisel bir görüşmede gizlilik içinde değerlendiririz.
Ticari dava niteliği; görevli mahkemeyi, uygulanacak bazı usul kurallarını ve dava öncesinde zorunlu arabuluculuk aşamasının bulunup bulunmadığını belirler. Davanın görevsiz mahkemede açılması, görevsizlik kararı ve dosyanın gönderilmesi nedeniyle sürecin uzamasına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın niteliğini dava açılmadan önce TTK m.4 ve ilgili kanun hükümleri çerçevesinde değerlendiriyoruz.
Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türk mahkemelerinde dava açabilir. Bu durumda yetki, uygulanacak hukuk, vekâletname ve belgelerin onay ve tercüme gereklilikleri ile yabancı davacının teminat yükümlülüğü gibi konular ayrıca değerlendirilir. Teminat yükümlülüğü, ilgili ülkeyle aradaki anlaşmalara ve karşılıklılık durumuna göre değişebilir.
İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce veya dava sırasında talep edilebilir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da ciddi bir zararın doğacağı endişesi bulunmalıdır. Dava açılmadan önce tedbir kararı alınırsa, esas hakkında kanunda öngörülen süre içinde dava açılması veya arabulucuya başvurulması gerekir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
İlgili konular