Ticaret Hukuku · Uyuşmazlık & Tahsilat
Marka ve Fikri Mülkiyet
Bir marka, işletmenin piyasada tanınmasını sağlayan en değerli varlıklarından biri olabilir. Türkiye'de marka hakkı, kural olarak tescil ile doğar ve korunur; bu nedenle tescil stratejisinin pazara girmeden önce kurulması önemlidir. Biz, Türk ve yabancı şirketlere marka araştırması, tescil başvurusu, itiraz süreçleri, marka hakkına tecavüz uyuşmazlıkları ve lisans sözleşmeleri konularında hukuki destek veriyoruz. Bu sayfada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) çerçevesinde marka korumasının temel kurallarını açıklıyoruz.
TÜRKPATENT'te marka tescili
Marka başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılır. Başvuru, markanın kullanılacağı mal ve hizmetlerin sınıflar itibarıyla belirlenmesini gerektirir. Kurum başvuruyu SMK m.5'te sayılan mutlak ret nedenleri bakımından inceler; uygun bulunan başvuru Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanır.
Tescilli bir markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir. Tescilden sonra markanın kullanılması da önemlidir: haklı bir neden olmaksızın kesintisiz beş yıl kullanılmayan marka, iptal talebine konu olabilir.
- Başvuru öncesi benzerlik araştırması
- Mal ve hizmet listesinin işletmenin faaliyetine göre hazırlanması
- Kelime, şekil veya birleşik marka tercihinin değerlendirilmesi
- Kurum yazılarına ve ret kararlarına karşı yanıt ve itiraz
- Yenileme tarihlerinin takibi
Yayına itiraz ve nispi ret nedenleri
Bültende yayımlanan bir başvuruya, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir (SMK m.18). Daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış benzer markalar, tanınmış markalar ve kötü niyetli başvurular gibi SMK m.6'da düzenlenen nispi ret nedenleri, kural olarak ancak itiraz üzerine incelenir.
Bu nedenle bültenin düzenli olarak izlenmesi, markanın korunmasında etkili bir araçtır. Kurumun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı önce Kurum içinde, ardından mahkemede başvuru yolları bulunur.
Marka hakkına tecavüz ve lisans
Marka sahibi, izni olmaksızın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer bir işaretin kullanılmasını SMK m.29 kapsamında marka hakkına tecavüz olarak ileri sürebilir. SMK m.149 uyarınca tecavüzün tespiti, durdurulması, giderilmesi ve tazminat talepleri ile ürünlere el konulması istenebilir; belirli fiiller SMK m.30 uyarınca ayrıca cezai yaptırıma tabidir. Delillerin korunması ve ihtiyati tedbir talepleri, bu davalarda çoğu zaman belirleyici olur.
Marka sahibi, markasını münhasır veya basit lisans yoluyla başkalarının kullanımına açabilir. Lisans sözleşmesinin yazılı yapılması ve sicile kaydettirilmesi, üçüncü kişilere karşı hukuki güvenlik sağlar. Lisans kapsamı, bölge, süre, kalite denetimi ve fesih hâlleri sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
Uluslararası başvurular ve alan adı koruması
Türkiye ve Birleşik Krallık, uluslararası marka tesciline ilişkin Madrid Protokolü'ne taraftır. Madrid sistemi üzerinden tek bir başvuruyla birden fazla ülkede koruma talep edilebilir; her ülke başvuruyu kendi hukukuna göre inceler. Bazı durumlarda ülkelere doğrudan ulusal başvuru yapmak daha uygun olabilir.
Marka koruması, alan adlarını da kapsayacak şekilde planlanmalıdır. .tr uzantılı alan adları TRABİS sistemi üzerinden yönetilir; genel uzantılı alan adlarında ise UDRP gibi alternatif uyuşmazlık çözüm usulleri bulunur. Eser niteliğindeki logo, yazılım ve içerikler bakımından 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu da ayrıca koruma sağlayabilir.
SSS
Sık sorulan sorular
Marka & Fikri Mülkiyet hakkında genel bilgiler. Kendi durumunuzu kişisel bir görüşmede gizlilik içinde değerlendiririz.
Tescilsiz bir işaret kullanılabilir; ancak SMK kapsamındaki marka korumasından kural olarak tescil ile yararlanılır. Tescil yoksa, aynı veya benzer bir işareti başkası tescil ettirebilir ve bu durum sizin kullanımınızı da riske sokabilir. Tescilsiz kullanıma dayanan bazı haklar ve haksız rekabet hükümleri bulunsa da, bunların ispatı daha zordur. Bu nedenle pazara girmeden önce tescil başvurusu yapılmasını öneriyoruz.
Başvurunun Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanmasından itibaren iki ay içinde TÜRKPATENT'e itiraz edebilirsiniz. İtirazda, önceki tarihli markanız, markaların ve mal ya da hizmetlerin benzerliği, tanınmışlık veya kötü niyet gibi gerekçeler delilleriyle birlikte ileri sürülür. Bu süre kaçırılırsa, tescilden sonra mahkemede hükümsüzlük davası yoluna başvurulması gerekebilir.
Hayır, marka koruması ülkeseldir. Birleşik Krallık'taki tescil, kural olarak Türkiye'de koruma sağlamaz. Türkiye'de koruma için TÜRKPATENT'e doğrudan ulusal başvuru yapılabilir veya Madrid Protokolü üzerinden mevcut başvuru ya da tescile dayanarak Türkiye belirlenebilir. Hangi yolun uygun olduğu; hedef pazarlara, mal ve hizmet listesine ve markanın mevcut durumuna göre değerlendirilir.
İlgili konular